Негізгі бет > Араб әдебиеті, Араб әдебиетінің тарихы, Басқа шайырлар, Жаһилиет дәуірі > Араб әдебиеті, Жаһилиет дәуірінің басқа шайырлары: Әл-Мураққаш әл-Акбар. (Ұ.Алиакбарұлы)

Араб әдебиеті, Жаһилиет дәуірінің басқа шайырлары: Әл-Мураққаш әл-Акбар. (Ұ.Алиакбарұлы)


Әл-Мураққаш әл-Акбар (?-550).[1] Негізгі есімі Ауф, басқа жерде Амр деп келген.[2] Әл-Мураққаш әл-Акбар (المرقش الأكبر) лақаб аты. Толық есімі: Ауф бин Сағд бин Малик. Әл-Мураққаш әл-Акбар шамамен 500 жылы Йеменде дүниеге келген. Балалық шағы Ирақ жерінде өтеді. Осында арабша жазу, сызуды үйренеді. [3] әл-Мураққаш Жаһилиет дәуіріндегі басқа шайырлардан жаза алатындығымен ерекшеленеді. Әкесі әл-Мураққашты Хираның христиандарына ақы төлеп оқытады.[4]

Әл-Мураққаш әл-Акбар 524 жылы әл-Харис бин Әби Шәмир әл-Ғассанимен жолығады. әл-Мураққаш әл-Харис жайлы мадақ өлеңтер айтқан соң, сарайға жазушы ретінде жұмысқа қабылданады. әл-Басус шайқасы басталғанда Әл-Мураққаш әл-Акбар ерлігімен көзге түседі. Осы шайқаста әкесі әскер бастап, жауға қарсы шығады. [5]

Әл-Мураққаш әл-Акбардың Тарафа және әл-Ағшамен туыстық жақындығы болған.[6]

Әл-Мураққаш әл-Акбарды Жаһилиет дәуіріндегі «ғашық шайырлар» атанған топқа жатқызуға болады. Ғашықтығы жайлы кітаптарды төмендегідей оқиға баян етіледі.

Әл-Мураққаш әл-Акбар бала күнінде-ақ көкесі Ауфтың Әсма есімді қызына ғашық болады. Көкесі Әл-Мураққаш әл-Акбарға «Батырлық не екендігін білмейінше қызымды бермеймін» дейді. Ауф Әл-Мураққаш әл-Акбардың кеткенін білген соң қызын Бәни Мурад тайпасынан келген жігітке 100 түйеге беріп жібереді. Елге қайта оралған Әл-Мураққаштан бұл хабарды жасырады. Әсманың күйеуге берілгенін естіген ол жанына Ғафилә тайпасынан досын ертіп Бәни Мурадтан келген жігітті іздеп шығып кетеді. Жолда Әл-Мураққаш әл-Акбар науқастанады. Науқастанған Әл-Мураққаш бір үңгірге орналасып өлең шығарады. Әл-Мураққаштың бір жапырақ қағазын Ғафиләлық жігіт елге жеткізіп Әл-Мураққаш қайтыс болды дейді. Бірақ Әл-Мураққаштың бауыры Хармәлә сенбейді. Мәйітін өз көзімен көру үшін жолға шығады. Үңгірге келіп жеткенде Әл-Мураққаш Әсма мен күйеуінің жанында екендігі белгілі болады. Әл-Мураққаш Әсманы көру үшін қулық жасаған деседі. Осылайша Әсманың жанына жеткізіледі. Бірақ көп ұзамай қайтыс болады.[7]

Әл-Мураққаш ғашық болғанды себеп болса керек, көбінесе ғазал жанрында жырлаған. Әл-Мураққаштың «әл-Муфаддалиятта» 12 қасидасы келгендігі жазылған. Ғазалдан басқа «әл-Хамаса», «әл-Фахр» жанрында және түйені сипаттаған өлеңдері де болған.[8]

Авторы: Ұлықбек Алиакбарұлы. (Басқа сайтқа гиперсілтемесіз, әсіресе “Википедияға” көшіруге қатаң тыйым салынады.)


[1] Әл-Мунжид фил ағлам. Дар әл-Машриқ баспасы. Бейрут. 2003. 677 бет.

[2] Тарих әл-Әдәб әл-Араби. Араб әдебиетінің тарихы. Умар Фаррух. Бейрут. Әл-ғилм лил малайин баспасы. 1981. 129 бет.

[3] Тарих әл-Әдәб әл-Араби. Араб әдебиетінің тарихы. Умар Фаррух. Бейрут. Әл-ғилм лил малайин баспасы. 1981. 129 бет.

[4] Тарих Әдәб әл-Луға әл-арабия. І-том. Жоржи Зидан. Дарул һиләл баспасы. 136 бет.

[5] Тарих әл-Әдәб әл-Араби. Араб әдебиетінің тарихы. Умар Фаррух. Бейрут. Әл-ғилм лил малайин баспасы. 1981. 129 бет.

[6] Тарих әл-Әдәб әл-Араби. Араб әдебиетінің тарихы. 1-том. Карл Брокельман. Араб тіліне аударған: Абдулхалим әл-Нажжар. Дар әл-Мағариф баспасы. Каир. 102 бет.

[7] Тарих Әдәб әл-Луға әл-арабия. І-том. Жоржи Зидан. Дарул һиләл баспасы. 137 бет.

[8] Тарих әл-Әдәб әл-Араби. Араб әдебиетінің тарихы. Умар Фаррух. Бейрут. Әл-ғилм лил малайин баспасы. 1981. 129 бет.

Advertisements
  1. Әлі еш пікір жоқ.
  1. No trackbacks yet.

Пікір қалдыру

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Өзгерту )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Өзгерту )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Өзгерту )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Өзгерту )

Connecting to %s